Nieuwsbrief · Deel 1 van 3
Werken met de verschillen in je relatie
Ik val maar meteen met de deur in huis. In iedere relatie — ook relaties die ‘goed’ of ‘prima’ zijn — loop je op een goed moment tegen dingen aan. In mijn praktijk als relatiecoach komen twee grote thema’s regelmatig terug: de behoefte aan meer emotionele verbinding (vooral bij vrouwen) en de behoefte aan meer fysieke intimiteit (vooral bij mannen).
Kwetsbare thema’s. Het verlangen is groot, maar het risico op afwijzing en teleurstelling ook. En we zijn geneigd precies de dingen te doen die niet werken:
- Je partner willen veranderen door expliciete kritiek of impliciete hints.
- Je aanpassen en hopen dat het beter wordt.
- Klagen bij anderen over je partner.
Los van het feit dat kritiek een killer is in relaties, heb je in geen van deze opties zelf de regie. Of je relatie verbetert, ligt immers in handen van de ander.
Stellen die met me gewerkt hebben, weten dat voor meer verbinding en intimiteit beide partners weer leiderschap moeten nemen in de relatie. En dat dat er niet uitziet als ‘voor jezelf opkomen’ of ‘je wensenlijstje kenbaar maken aan de ander.’
Hoe ziet het er wel uit? En hoe kun je zelf leiderschap nemen, ook als je partner het probleem niet ziet of wanneer het gesprek steeds vastloopt?
Daar gaat deze nieuwsbrief over. Ik vertel je hoe je dichter kunt komen bij wat je graag wilt. Wat jij kunt doen, ook als je partner daar (nog) niet voor in is. Ik deel de drie belangrijkste vaardigheden die jij kunt inzetten voor meer leiderschap in je relatie.
Een kleine waarschuwing vooraf: ze klinken simpel, maar zijn in de praktijk niet eenvoudig. Wel trainbaar!
Drie vaardigheden
De belangrijkste vaardigheden die jou een betere partner maken en je relatie verbeteren, zijn:
- Werken met de verschillen tussen jullie, terwijl je met elkaar in contact blijft.
- Het voelen en delen van je behoefte, terwijl je aanvaardt dat de ander die niet altijd vervult.
- Het verdragen van kwetsing en in staat zijn de ander te blijven horen en zien.
Je hoeft deze drie vaardigheden niet 100% onder de knie te hebben. Sterker nog: niemand heeft dat. Want ze zijn moeilijk. Maar hoe beter je hierin wordt, hoe beter je relatie wordt. En het goede nieuws is: dit zijn dingen die jij zelf kunt doen en ontwikkelen. Het zijn vaardigheden binnen je eigen invloedsfeer, want daar zit jouw leiderschap. Geen van deze vaardigheden is gericht op het beoordelen, bijsturen of veranderen van je partner.
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar vaak doen we dat wel. Zeker als het minder goed loopt in de relatie, vinden we gauw iets van onze partner.
- ‘Je zou eens met iemand moeten gaan praten.’
- ‘Je moet je gewoon wat minder druk maken.’
- ‘Jij snapt me toch nooit.’
- ‘Het lijkt wel of ik er nog een kind bij heb.’
- ‘Als ik moet wachten tot zij een keer zin heeft…’
- ‘Hij kan niet met zijn gevoel omgaan.’
Ondertussen voelen we onmacht. Want we willen iets. En de ander doet het niet. Nogal een rotplek om te zijn. Tijd dus, om zelf weer de leiding te nemen over jouw aandeel in jullie relatie. Niet dat je partner geen rol speelt, een relatie heb je samen. Maar je zult merken dat je met deze vaardigheden meer positieve impact kunt maken dan met wachten, hopen of oordelen.
In deze editie van de nieuwsbrief zoom ik dieper in op de eerste vaardigheid: werken met de verschillen tussen jullie, terwijl je met elkaar in contact blijft.
Werken met de verschillen
Meestal zijn het de verschillen tussen partners die voor de aantrekkingskracht zorgen. Zeker in het begin. We vinden in de ander iets wat we zelf minder hebben en waar we naar verlangen. Op de langere duur en zeker wanneer de verliefde hormonencocktail wordt ingeruild voor een gedeelde huishouding en/of kinderen, kunnen we die verschillen anders gaan ervaren.
- Vrij wordt ineens onverantwoordelijk.
- Spontaan wordt chaotisch.
- Stabiel wordt saai.
- Gevoelig wordt dramatisch.
We gaan de keerzijde van de eerder zo fijne eigenschap scherper zien. En dat leidt tot frictie.
Wat er dan kan gebeuren, is dat je je aan elkaar gaat aanpassen. Meestal vanuit een liefdevolle intentie. Maar, als je niet uitkijkt: te veel. Want hoewel geven en nemen hoort bij een relatie, ben je ook wie je bent. En als je daarin te veel gaat filteren, filter je ook je mooie kanten weg. Je passie, levendigheid en vuur komen onder druk als je teveel bezig bent met de verwachting van de ander of het vermijden van conflict.
De kans bestaat dat je je partner dat gaat verwijten. ‘Ik heb me steeds aan je aangepast.’ Of de ander kan het jou gaan aanrekenen. ‘Vroeger zei je tenminste wat je dacht en gebeurde er nog eens wat!’
Misschien denk je nu: het is ook nooit goed… en die gedachte is eigenlijk heel waar. Het is nooit alleen maar goed. De realiteit is: je kunt kiezen tussen een pure versie van elkaar met grote plussen en minnen, of een vlakkere versie met minder van beiden. Alles heeft een consequentie. Jij kiest.
Maar weet wel: verbinding en intimiteit varen wel bij ruimte om te mogen zijn wie je bent. Met al je randjes, eigenaardigheden en behoeften. Juist de verschillen tussen jullie, de polariteiten, maken de relatie interessant en levendig. En je kunt beter worden in het hanteren van die verschillen.
Hoe dan? Vier concrete stappen
Krijg de verschillen helemaal in beeld, zonder er iets van te vinden.
Dus neutraal bekijken: wat brengen we allebei in? Waarin zijn we complementair, vullen we elkaar aan? Dit haalt het onderwerp uit de probleemsfeer. Niet om te ontkennen dat jullie kunnen botsen, maar om te beginnen vanuit kracht. Ook als je partner geen zin heeft, kun jij dit zelf doen. Maak een lijstje en schrijf ook het positieve op.
Begrijp waar de verschillen tussen jullie vandaan komen.
We denken vaak dat de ander makkelijker kan veranderen dan wijzelf. De realiteit is: we zijn allemaal gekleurd door ervaringen, opvoeding, overtuigingen, waarden en dromen. Die zet je niet zomaar even opzij omdat de ander moeite heeft met iets van jou. Weten wat jullie heeft gevormd, vergroot het begrip voor elkaar. En de ruimte om te mogen zijn wie je bent. Je kunt dit gesprek met je partner initiëren door vragen te stellen. ‘Ik merk dat we hier anders inzitten. Hoe was dit vroeger bij jou thuis? Wat maakt het zo belangrijk voor je?’ Let op dat je dit echt vanuit nieuwsgierigheid doet. Als er nog een verwijt onder zit, nodigt het niet uit tot een gesprek.
Kijk vanuit een beter begrip voor elkaar waar je bereid bent water bij de wijn te doen.
Deze stap is belangrijk en precair, want je wilt niet in de valkuil van teveel aanpassing terecht komen. Tegelijkertijd kan er ook een balans tussen jullie zijn, waarbij beiden geven en ontvangen. Balans is niet altijd precies evenveel geven op hetzelfde moment. Maar wel de bereidheid om serieus te nemen wat voor de ander belangrijk is en daarnaar te handelen, binnen jouw grenzen. Ook als je partner in eerste instantie niet wil bewegen, kijk waar je zelf een stap kunt zetten.
Stap 3 zal niet alles oplossen. Uit wetenschappelijk onderzoek bij koppels blijkt dat 69% van het gedoe in relaties terugkerend is, precies omdat de onderliggende verschillen niet met een gezond compromis kunnen worden opgelost.
Stap 4 is dan ook: aanvaarding.
Accepteer het feit dat je partner een pakketje is met fijne en irritante dingen erin. Net als jijzelf. Deze stap is niet voor niets de laatste van de vier. Aanvaarding is moeilijk en lukt alleen als je goed onderzocht hebt wat er onder de verschillen zit. En hebt ervaren dat er voor bepaalde dingen geen structurele oplossing is die voor jullie allebei werkt. Over die verschillen zul je dus moeten blijven praten. Maar: zonder verwijt of wens dat de ander verandert. Aanvaarden wat niet oplosbaar is kun jij doen, ook als je partner niet wil. Het kan jou in ieder geval rust geven en dat werkt positief door in jullie interactie.
In mijn sessies met stellen is het doorlopen van deze stappen een vast onderdeel. Soms zijn stellen al jaren samen in discussie of eenzaam aan het twijfelen over wat er veranderbaar is in hun relatie. Begeleiding helpt om neutraal te blijven, te focussen op wat er wél is, en te komen tot een punt van daadwerkelijke acceptatie. Waardoor er rust ontstaat.
In contact blijven
Dan nog de bijzin. Want vaardigheid 1 is ‘werken met de verschillen tussen jullie, terwijl je met elkaar in contact blijft.’
Eén manier om te werken met verschillen, is elkaar ruimte geven. Ruimte geven is belangrijk in relaties en het is heel mooi als partners dat kunnen. Of het écht werkt voor de relatie, hangt wel af van hoe je die ruimte geeft. Als je denkt: ‘laat maar, doe jij je eigen ding, dan doe ik het ook’, dan ga je uit contact. Je beweegt dan praktisch gezien mee, maar emotioneel gezien haak je af. Als dit gebeurt, moet je terug naar stap 3. Want afhaken is iets anders dan aanvaarden. Als aanvaarden niet lukt, heb je nog te kijken waar de middle ground zit die je nodig hebt om betrokken te blijven. Bijvoorbeeld door je behoefte duidelijker uit te spreken.
Hierover meer in de volgende nieuwsbrief, waarin ik uitgebreider inga op vaardigheid 2: ‘het voelen en delen van je behoefte, terwijl je aanvaardt dat de ander die niet altijd vervult.’
Voor nu, als je hier thuis mee aan de slag wilt, bespreek eens met je partner of bekijk voor jezelf:
- Welk verschil tussen jullie is de laatste tijd van een plus een min geworden?
- Waarover botsen jullie vaak?
- Wat is er goed aan dit verschil?
- Waar komt het vandaan, wat in jullie achtergrond speelt er mee?
- Wat is hierbij belangrijk voor jullie allebei?
- Welke stap kun je naar de ander zetten?
- En wat heb je te aanvaarden?
Ik ben benieuwd wat het jullie brengt.
Ik hoop dat je in deze nieuwsbrief iets hebt gelezen wat je helpt, inspireert of tot denken aanzet. Als je hier vragen over hebt, aarzel niet om contact op te nemen via info@leiderschapinliefde.nl.
Ik wens je mooie zomerweken!
Mirjam