Relatiecoach of relatietherapeut: wat is het verschil?

Door Mirjam Slokker, relatiecoach bij Leiderschap in Liefde. Bijgewerkt op .

Wat is het verschil tussen relatiecoaching en relatietherapie?

Het verschil tussen relatietherapie en relatiecoaching is niet zo scherp. Over het algemeen geldt:

Relatietherapie heeft een klinische/therapeutische insteek. Je kijkt naar wat er ‘kapot’ is en hoe je dat herstelt.

Relatiecoaching is meer toekomst- en groeigericht: het helpt stellen die niet per se in een crisis zitten, maar hun relatie willen versterken, patronen willen doorbreken of specifieke vaardigheden willen ontwikkelen.

In de praktijk is het onderscheid niet zo makkelijk te maken, want:

  • Sommige relatiecoaches werken met stellen die ook diepere, acute problemen hebben, en sommige relatietherapeuten werken groeigericht.
  • Een relatietherapeut en een relatiecoach gebruiken vaak dezelfde basis voor hun begeleiding van stellen, zoals Emotionally Focused Therapy (EFT) of Integrative Behavioral Couple Therapy (IBCT).
  • Geen van beide titels is beschermd en ze worden soms door elkaar gebruikt.

Om je te helpen kiezen of relatietherapie of relatiecoaching bij jouw situatie past, hebben we hieronder een complete keuzehulp voor je geschreven, mét de antwoorden op de meest gestelde vragen. Ook vind je tips bij het zoeken naar een relatiecoach of relatietherapeut die helemaal bij jullie past.

Zoek je nu hulp bij spanning in je relatie, wil je graag je relatie verbeteren of wil je meer weten over hoe relatiecoaching of relatietherapie werkt? Lees dan verder.

Waarin verschillen relatiecoaching en relatietherapie precies?

De grens tussen relatiecoaching en relatietherapie is niet altijd scherp. Veel hangt af van de individuele relatiecoach of relatietherapeut met wie je werkt én van jullie specifieke vraag. In het algemeen zijn dit de verschillen:

Relatiecoaching en relatietherapie naast elkaar
KenmerkRelatiecoachingRelatietherapie
FocusToekomst, doelen, patronen, vaardighedenOorzaken, patronen, verleden en herstel
AanleidingBehoefte aan verdieping, vastgeroeste patronen, wensen voor meer intimiteit, life events (kinderen, samenwonen, samengesteld gezin)Crisis, ontrouw, vertrouwensbreuk, overwegen om uit elkaar te gaan
Emotionele zwaarteVertrekpunt is wat er goed gaat en wat werkt. Met ruimte voor pijn en verdriet.Vaak zwaardere problematiek, met veel ruimte voor pijn, verdriet en woede.
Rol van de begeleiderExpert op jullie interactie. Meer in de rol van gids en sparringpartner.Meer behandelaar, brengt in sommige gevallen diagnostiek en kennis van psychische problematiek mee.
ResultaatVerandering van diepere patronen, concrete vaardighedenEmotioneel herstel, herstellen van het contact, opbouwen van een veilige basis

Daarnaast zijn er ook veel overeenkomsten tussen relatietherapie en relatiecoaching:

  • Je voert gesprekken met een neutrale derde. Meestal als stel, soms ook individueel.
  • Je gaat beter met elkaar communiceren en elkaar beter begrijpen.
  • Het vraagt jullie eigen inzet. Niet alleen tijdens de sessies, maar ook door er thuis mee aan de slag te gaan.
  • Geen van beide is een beschermd beroep.
  • Geen van beide kan een relatie ‘redden’ als een van de partners dat niet wil.

In het plaatje hieronder heb ik de verschillen en overeenkomsten visueel voor je getekend.

Handgetekend schema van Mirjam Slokker over het verschil tussen relatiecoaching en relatietherapie, van ‘dit wil ik niet meer’ naar ‘hier verlang ik naar’.
Relatiecoaching versus relatietherapie - visuele weergave. Tik op het schema om het te vergroten. © Leiderschap in Liefde

Een handgetekend schema met bovenaan een horizontale pijl: links ‘Dit wil ik niet meer…’, rechts ‘Hier verlang ik naar…!’. Daaronder staat: ‘Contact is: veilig, vrijwillig, gelijkwaardig’. In het schema staan, grofweg van links naar rechts, de woorden ‘HELP!’, ‘Au…’, ‘Veiligheid’, ‘Herstel’, ‘Rust’, ‘Draagkracht’, ‘Groei’ en ‘Performance’. Twee pijlen lopen van links naar rechts: de pijl voor relatietherapie begint verder links en loopt vrijwel horizontaal; de pijl voor relatiecoaching begint iets verder naar rechts en stijgt aan het eind steil omhoog, richting groei en performance. Onderaan staat een lijst — geweld, misbruik, actieve verslaving, dwingende controle en psychische stoornissen — met als verwijzing: alternatieve hulpverlening (politie, Veilig Thuis, GGZ, verslavingszorg).

Wanneer past relatiecoaching bij jullie?

Jullie houden van elkaar en willen elkaar niet kwijt. Toch loopt de relatie niet altijd zoals jullie zouden willen. Of het gaat juist prima en jullie voelen dat er meer in zit. Relatiecoaching is voor stellen die:

  • al een tijd in hetzelfde patroon zitten en daar graag uit willen;
  • niet willen wachten tot er een crisis is;
  • een onafhankelijke expert zoeken die beide partners kan horen en begrijpen en concrete stappen biedt voor verbetering.

Voorbeelden van situaties waarin mensen naar een relatiecoach gaan:

  • Jullie willen meer verbinding en intimiteit in jullie relatie.
  • Jullie botsen steeds op dezelfde verschillen en willen daar anders mee leren omgaan.
  • Jullie zijn een goed lopende ‘BV’ voor werk of gezin geworden, maar missen elkaar als liefdespartners.
  • Bepaalde gesprekken lopen telkens vast, of jullie gaan ze uit de weg.
  • Er is afstand ontstaan. Er is geen crisis, maar jullie leven meer naast elkaar dan met elkaar.
  • Jullie staan voor of net na een overgang, zoals kinderen, samenwonen of een samengesteld gezin, en willen die samen goed vormgeven.
  • Een ingrijpende gebeurtenis heeft jullie relatie veranderd en jullie willen een frisse start maken.

Waar let je op bij het kiezen van een relatiecoach of relatietherapeut?

Let bij het kiezen vooral op deze punten:

  1. Werkwijze en ervaring
  2. Opleiding en eventuele registratie
  3. Onpartijdigheid en klik
  4. Kosten en voorwaarden
  5. Wachttijd en flexibiliteit
  6. Referenties en ervaringen

Werkwijze en ervaring

  • Vraag naar ervaring met jullie specifieke situatie: intimiteit, balans tussen werk en privé, een nieuw gezin, ontrouw, culturele verschillen, een zware periode.
  • Vraag welke methode een relatiecoach of relatietherapeut gebruikt, bijvoorbeeld EFT, Gottman of systemisch werken. Een goede begeleider kan in heldere taal uitleggen wat jullie kunnen verwachten.
  • Let op een helder plan van aanpak: een onderbouwde inschatting van het aantal sessies, een plan voor wat jullie tussen de sessies kunnen doen en wanneer er geëvalueerd wordt.

Een voorbeeld

Veel relatiecoaches of relatietherapeuten hebben hun eigen expertise. Leiderschap in Liefde is gespecialiseerd in werkende stellen die een carrière willen combineren met een gelukkige relatie. Ik werkte jarenlang in dezelfde wereld als mijn klanten én ik heb die relatie met veel verbinding, intimiteit, plezier en avontuur die veel van hen zoeken. Er zijn ook relatietherapeuten die zich gespecialiseerd hebben in het helpen van stellen met culturele verschillen, in niet-traditionele relaties (zoals niet-monogame relaties) of in LHBTIQ+ relaties. Verdiep je dus altijd in de specifieke ervaring van een potentiële begeleider.

In mijn praktijk werk ik met een intake waarin we scherp krijgen wat jullie situatie en behoeften zijn. Ook bespreken we of mijn expertise goed aansluit bij wat jullie nodig hebben, of dat ik jullie kan helpen om iemand te vinden die jullie beter kan begeleiden. Op basis van jullie wensen geef ik een indicatie van het aantal sessies dat ik denk dat nodig is om zo snel mogelijk resultaat te bereiken, en van het globale programma. Ook vertel ik wat jullie kunnen doen bij tussentijdse vragen of eventuele klachten. Natuurlijk bepalen we ook of er een persoonlijke klik is. Als die klik er niet is, betaal je geen kosten.

Opleiding en eventuele registratie

  • Welke opleiding heeft de relatiecoach of relatietherapeut gevolgd voor het werken met stellen, en kun je die controleren? Een coachopleiding kan bijvoorbeeld geaccrediteerd zijn door NOBCO/EMCC.
  • Specifiek voor relatietherapie: vraag of de behandelaar een BIG-registratie heeft (GZ-psycholoog, klinisch psycholoog, psychotherapeut). Die kun je zelf opzoeken in het BIG-register. De titel ‘relatietherapeut’ is niet beschermd, dus iedereen mag zich zo noemen.

Onpartijdigheid en klik

Een goede begeleider is er voor de relatie en kiest geen kant voor een van beide partners. Beide partners moeten zich gehoord voelen. Let er in het eerste gesprek op of jullie allebei evenveel ruimte krijgen.

Vraag jezelf na een kennismakingsgesprek of intake:

  • Voelden we de ruimte om echt eerlijk te kunnen zijn?
  • Voelde ik me beoordeeld?
  • Had ik het gevoel dat we allebei serieus werden genomen?
  • Hebben we er vertrouwen in dat dit ons verder helpt?

Een voorbeeld

Ik merk dat mannelijke partners soms wat meer aarzeling hebben bij het vragen van hulp bij de relatie. Zeker wanneer ze voor het eerst over de drempel stappen. Opvallend genoeg zijn het vaak mannen die me na afloop van een traject vertellen hoe goed de gesprekken voor ze gewerkt hebben. Wat ik vaak zie is dat vrouwen thuis sneller en makkelijker uiten wat ze vinden en voelen. Sommige mannen ervaren de gesprekken als ‘gedoe’ of een ‘ongelijke strijd’. In de sessies voelen zowel de man als de vrouw zich écht gehoord en gezien, omdat ze volledig gelijke ruimte krijgen én de kans om zich te uiten op de manier die voor hen het beste past.

Kosten en voorwaarden

  • Kosten: vraag naar tarief, duur van een sessie en annuleringsvoorwaarden.
  • Let goed op: sommige relatiecoaches of relatietherapeuten rekenen een tarief per sessie. Anderen hanteren een uurtarief. Soms worden ook voorbereidingskosten in rekening gebracht. De totale kosten die jullie moeten betalen voor een sessie kunnen hierdoor flink verschillen. Vraag vooraf om een compleet kostenoverzicht.

Een voorbeeld

In mijn praktijk zijn de tarieven altijd per sessie van 90 minuten en niet per uur. Ik reken geen aanvullende kosten (behalve eventuele reiskosten voor sessies bij stellen thuis). Zo weten klanten vooraf altijd precies waar ze aan toe zijn.

Wachttijd en flexibiliteit

Wat is de wachttijd voor een relatietherapeut of relatiecoach? Een lange wachttijd kan vervelend zijn als jullie snel verbetering willen in jullie relatie. Vraag hier meteen naar bij het eerste contact.

Biedt een begeleider de mogelijkheid van online relatietherapie of online relatiecoaching? Passen de tijden bij jullie agenda’s? Biedt een relatiecoach of relatietherapeut de mogelijkheid voor andere vormen dan een vast aantal sessies? Bijvoorbeeld kortere, intensieve trajecten om samen snel resultaat te boeken?

Een voorbeeld

Leiderschap in Liefde is gericht op stellen met drukke levens. Mijn aanbod is afgestemd op de agenda’s en wensen van mijn klanten.

  • De meeste stellen kiezen voor 1-op-1 relatiecoaching in Bussum, Naarden, Blaricum, Laren of Hilversum. Maar ik bied ook mogelijkheden voor relatiecoaching online of bij stellen thuis. Dit is vaak een uitkomst voor stellen die wat verder weg wonen en relatiecoaching zoeken in de regio Amsterdam of Utrecht. Ook ’s avonds en in het weekend (in overleg). Sessies zijn direct en efficiënt te boeken via een online boekingtool op mijn website.
  • Ik bied stellen verschillende vormen aan om hun relatie te verbeteren:
    • één gerichte sessie om samen een gesprek over een onderwerp te voeren onder begeleiding van een professional;
    • een regulier traject van gemiddeld 6-8 sessies van 90 minuten;
    • een intensief coachingstraject van 3 dagen voor transformatie naar een relatie met alles erop en eraan: intimiteit, passie, verbinding, avontuur. In een veilige en discrete setting.

Referenties en ervaringen

Vraag eventueel naar referenties. Het internet staat vol met nep-ervaringen of door AI gegenereerde ‘reviews’. Helaas kun je deze ook (ongemerkt) tegenkomen op websites van relatiecoaches of relatietherapeuten. Ben je op zoek naar objectieve ervaringen met een relatietherapeut of relatiecoach? Vraag de begeleider om contactgegevens van voormalige klanten. Een professionele relatiecoach of relatietherapeut zal die graag aan je geven.

Een voorbeeld

Leiderschap in Liefde staat voor integriteit en vertrouwelijkheid. Je treft daarom uitsluitend reviews van echte klanten. Integraal en ongefilterd. Tegelijkertijd bieden we onze klanten volledige discretie. Omwille van hun privacy worden alleen de voornamen van klanten vermeld of blijven ze op verzoek anoniem. Mocht je een klant willen bellen voor een persoonlijke referentie, dan kan dat altijd, mits de klant daarvoor toestemming geeft.

Is relatiecoach of relatietherapeut een beschermd beroep?

Nee, relatietherapeut en relatiecoach zijn geen beschermd beroep. Welke titels in de zorg beschermd zijn, staat in de Wet BIG. Sommige relatietherapeuten of relatiecoaches hebben een aanvullende beschermde titel, zoals psychotherapeut of GZ-psycholoog. Die kun je controleren in het BIG-register. Heeft een van jullie of hebben jullie allebei vooral hulp nodig bij iets zwaars uit het verleden, dan past een psychotherapeut of GZ-psycholoog mogelijk beter.

Voor relatietherapeuten en relatiecoaches bestaat dus geen beschermde titel. Omdat iedereen zich relatietherapeut of relatiecoach mag noemen, is het belangrijk dat je goed kijkt naar de kwaliteit en werkwijze van de persoon met wie je wilt werken. Op deze pagina vind je concrete tips die je helpen bij het vinden van de juiste relatietherapeut of relatiecoach.

Bronnen

Handige vragen voor het eerste gesprek

  1. Wat is je opleiding en welke eventuele specialisatie heb je?
  2. Hoe werk je en hoe ziet een traject er ongeveer uit?
  3. Hoeveel flexibiliteit bied je qua tijden voor afspraken? Zijn afspraken online of aan huis ook mogelijk?
  4. Hoe zorg je ervoor dat we ons allebei gehoord kunnen voelen?
  5. Hoe ga je om met situaties waarin we het oneens zijn of als we ontevreden zijn over het resultaat?
  6. Wanneer zou je zeggen dat coaching of therapie niet de juiste vorm voor ons is?

Deze pagina is bedoeld als algemene informatie over relatiecoaching en relatietherapie. Het is geen therapie en geen medisch of psychologisch advies. Bij onveiligheid of huiselijk geweld is coaching niet passend — bel Veilig Thuis, 0800-2000.